Wie is verantwoordelijk voor de elektrische installatie in een huurwoning?

Een differentieel die om de haverklap uitvalt, een stopcontact dat vonkt, een verdeelbord zonder schema’s. Wie moet dat oplossen, en wie betaalt? De verantwoordelijkheid voor de elektrische installatie in een huurwoning ligt in hoofdzaak bij de verhuurder: hij moet een veilige en conforme woning ter beschikking stellen en ze zo houden. De huurder staat in voor het normale gebruik en voor kleine herstellingen.

Daarnaast speelt een vaak gestelde vraag: moet een huurwoning een geldig elektrisch keuringsverslag hebben? Federaal is er geen specifieke keuringsplicht bij verhuur, maar de algemene AREI-regels gelden wel, en de gewesten stellen eigen eisen aan de woningkwaliteit. Een keuring vóór de verhuur is daarom voor elke verhuurder een verstandige zet.

Elektrische installatie huurwoning: de juridische basis per gewest

Het huurrecht en de woningkwaliteit zijn gewestelijke bevoegdheden. De drie gewesten leggen elk minimale kwaliteitsnormen op waaraan een huurwoning moet voldoen, en elektriciteit is daarin telkens een veiligheidsaspect.

Vlaanderen: de Vlaamse Codex Wonen

De Vlaamse Codex Wonen bepaalt dat een woning die niet aan de minimale kwaliteitsnormen voldoet, niet verhuurd mag worden. Onder “veiligheid” vermeldt de Vlaamse overheid onder meer dat er voldoende en veilige elektrische installaties moeten zijn voor de verlichting van de woning en het veilige gebruik van elektrische toestellen. Bij een conformiteitsonderzoek beoordeelt een woningcontroleur van de gemeente of van Wonen in Vlaanderen de woning aan de hand van een technisch verslag. Gebreken worden ingedeeld in drie categorieën; categorie III staat voor een direct gevaar voor de veiligheid of gezondheid van de bewoners. Een woning krijgt enkel een conformiteitsattest als ze geen gebreken van categorie II of III vertoont.

Brussel: de Brusselse Huisvestingscode

De Brusselse Huisvestingscode legt veiligheids-, gezondheids- en uitrustingseisen op aan elke woning die te huur wordt aangeboden. Elektriciteit valt onder de veiligheidseisen; een installatie die niet goed werkt of niet aan de veiligheidsnormen voldoet, is een gebrek. De Directie Gewestelijke Huisvestingsinspectie controleert op eigen initiatief, na een waarschuwing of na een klacht. Een verhuurder riskeert een administratieve boete die volgens de Brusselse overheid tussen 2.000 en 25.000 euro ligt. Wordt de installatie bij een inspectie als gevaarlijk beoordeeld, dan kan een attest van een erkend keuringsorganisme worden geëist.

Wallonië: de Code wallon de l’habitation durable

Ook Wallonië legt in de Code wallon de l’habitation durable gezondheids- en veiligheidscriteria op, waaronder de veiligheid van de elektrische installatie. Voor kleine woningen (bewoonbare oppervlakte tot 28 m²) en voor collectieve woningen zoals studentenkoten is bovendien een huurvergunning (“permis de location”) verplicht, die vijf jaar geldig is. Verschillende bronnen geven aan dat bij die aanvraag een elektrisch keuringsverslag gevraagd wordt; de precieze eisen bepaal je best samen met de gemeente die de vergunning aflevert.

Is een elektrische keuring verplicht bij verhuur?

Het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) is federale regelgeving en geldt in heel België. Het legt een keuring op vóór ingebruikname van een nieuwe installatie, bij een belangrijke uitbreiding of wijziging, bij een verzwaring, periodiek om de 25 jaar voor huishoudelijke installaties van na 1 oktober 1981, en bij verkoop. Het AREI voorziet geen aparte keuringsplicht bij verhuur.

Dat betekent niet dat een verhuurder vrij spel heeft. De AREI-verplichtingen gelden gewoon voor de huurwoning: is de installatie meer dan 25 jaar niet gekeurd, of werd ze uitgebreid zonder keuring, dan is de verhuurder als eigenaar in gebreke. De installatie moet bovendien veilig zijn volgens de gewestelijke woningkwaliteitsnormen, en een keuringsverslag is daar het meest objectieve bewijs voor. Ten slotte kan een keuring worden geëist in specifieke situaties: bij een inspectie die een onveilige installatie vaststelt, bij de Waalse huurvergunning voor kleine en collectieve woningen, en in gemeenten die een conformiteitsattest verplicht stellen bij verhuur.

Voor de gemeenschappelijke delen van een appartementsgebouw (traphal, kelder, lift, garage) geldt sinds 1 juni 2023 in de regel het regime van de niet-huishoudelijke installaties, met een periodieke keuring om de vijf jaar. Meer daarover vind je op onze pagina voor professionelen.

Wie betaalt wat: huurder of verhuurder?

In de drie gewesten geldt hetzelfde principe: de verhuurder staat in voor de grote herstellingen en voor herstellingen door ouderdom, slijtage of overmacht, de huurder voor kleine herstellingen en voor schade door eigen fout of verkeerd gebruik.

Ten laste van de verhuurder

  • De installatie zelf: het verdeelbord, de differentieelschakelaars, de automaten, de bekabeling en de aarding.
  • Het conform maken van een installatie die niet aan het AREI of aan de woningkwaliteitsnormen voldoet.
  • De verplichte keuringen (periodiek, bij uitbreiding) en het wegwerken van de inbreuken uit een negatief verslag.
  • Herstellingen door ouderdom of normale slijtage.

Ten laste van de huurder

  • Kleine herstellingen die voortkomen uit dagelijks gebruik, zoals het vervangen van lampen en zekeringen in zijn eigen toestellen, en het herstellen van een stopcontact of schakelaar dat door de huurder zelf beschadigd werd.
  • Schade door verkeerd gebruik, bijvoorbeeld een overbelaste kring door ongeschikte verlengkabels.
  • Het tijdig melden van defecten aan de verhuurder. Wie een probleem laat aanslepen, kan mee verantwoordelijk worden voor de gevolgschade.

In Vlaanderen geldt voor huurcontracten vanaf 1 januari 2019 het Vlaams Woninghuurdecreet, met een lijst van kleine herstellingen; wat niet op de lijst staat, wordt verdeeld volgens het algemene principe. Brussel en Wallonië hebben gelijkaardige regelingen in hun eigen huurwetgeving.

Mag een huurder zelf aan de installatie werken?

Een huurder mag geen structurele wijzigingen aanbrengen aan de installatie zonder schriftelijke toestemming van de verhuurder. Een extra kring trekken, een stopcontact bijplaatsen of een laadpaal laten installeren, zijn wijzigingen aan het verhuurde goed. Ze vragen akkoord van de eigenaar, moeten AREI-conform gebeuren en, als het om een belangrijke uitbreiding gaat, vóór ingebruikname gekeurd worden.

Leg zo’n ingreep schriftelijk vast: wie betaalt de werken, wie vraagt de keuring aan, wat gebeurt er met de installatie bij het einde van de huur. Een laadpaal is daar een actueel voorbeeld van; lees meer over de keuring van laadpalen.

Wat doe je als huurder bij een onveilige installatie?

  1. Meld het schriftelijk aan de verhuurder, met een beschrijving van het probleem en liefst foto’s. Een aangetekende brief of e-mail met ontvangstbevestiging geeft je een bewijs.
  2. Geef de verhuurder een redelijke termijn om te reageren en te herstellen. Bij acuut gevaar (brandgeur, vonken, schokken) schakel je de betrokken kring uit en neem je meteen contact op.
  3. Reageert de verhuurder niet, dan kun je een woningonderzoek aanvragen. In Vlaanderen doe je dat bij de gemeente, die een woningcontroleur stuurt; in Brussel dien je een klacht in bij de Directie Gewestelijke Huisvestingsinspectie; in Wallonië richt je je tot de gemeente of de gewestelijke huisvestingsdienst.
  4. Bij ernstige gebreken kan de woning ongeschikt of onbewoonbaar verklaard worden, met gevolgen voor de verhuurder.

Tips voor verhuurders

  • Laat de installatie keuren vóór je verhuurt. Een positief verslag van een periodieke keuring van de elektrische installatie bewijst dat je een veilige woning ter beschikking stelt, en is 25 jaar geldig voor een huishoudelijke installatie.
  • Bewaar het verslag en de schema’s in je huurdossier en geef de huurder een kopie bij de plaatsbeschrijving. Zo weet iedereen hoe de installatie in elkaar zit.
  • Werk de inbreuken uit een negatief verslag weg vóór de huurder intrekt. Je hebt twaalf maanden na een negatieve periodieke keuring, maar een huurder laten intrekken met gekende inbreuken is geen goed idee. Ons artikel over een afgekeurde elektrische keuring toont welke inbreuken het vaakst voorkomen.
  • Verhuur je een appartementsgebouw, combineer dan de vijfjaarlijkse keuring van de gemeenschappelijke delen met die van de units. Zo combineer je keuringen en bespaar je.

Veelgestelde vragen

Mag ik als verhuurder een woning verhuren met een negatief keuringsverslag?

Een negatief verslag op zich verbiedt de verhuur niet, maar het bewijst dat de installatie niet conform is. Vertoont de woning daardoor gebreken volgens de gewestelijke woningkwaliteitsnormen, dan mag ze niet verhuurd worden. Werk de inbreuken weg en laat herkeuren.

Wie betaalt de keuring van een huurwoning?

De verplichte keuringen van de installatie zijn een verantwoordelijkheid van de eigenaar en dus van de verhuurder. Laat de huurder een uitbreiding plaatsen met toestemming van de verhuurder, dan leggen beide partijen best vooraf vast wie de keuring van die uitbreiding betaalt.

Ik huur een appartement met een oude installatie zonder aarding. Is dat toegelaten?

Een installatie zonder degelijke aarding is een veiligheidsrisico en kan bij een conformiteitsonderzoek als ernstig gebrek worden beschouwd. Meld het schriftelijk aan je verhuurder en vraag een keuring en herstelling.

Laat je huurwoning keuren door Electro-Test

Verhuurder? Met een recent keuringsverslag bewijs je dat je een veilige woning aanbiedt en vermijd je discussies met huurders of inspectiediensten. Onze inspecteurs keuren huurwoningen, appartementen en gemeenschappelijke delen in heel België. Bereken je prijs en plan je keuring in via de webshop van Electro-Test. Vragen over je situatie? Bel 02/751.98.39 of mail naar info@electro-test.be.