Een situatieschema is een van de belangrijkste documenten bij een elektrische keuring. Toch weten veel eigenaars niet precies wat erin moet staan of hoe ze het correct opstellen. Pas wanneer de keurder ernaar vraagt, blijkt dat het ontbreekt of niet meer overeenkomt met de huidige situatie. Dat kan leiden tot opmerkingen of vertragingen tijdens de keuring.
Een correct situatieschema helpt niet alleen de keurder, maar ook elektriciens en toekomstige eigenaars om snel inzicht te krijgen in de elektrische installatie. In dit artikel leggen we uit wat een situatieschema precies is, wanneer het verplicht is en hoe je het op een correcte manier opstelt.
Wat is een situatieschema?
Een situatieschema is een plattegrond van de woning waarop alle belangrijke elektrische onderdelen worden aangeduid. In tegenstelling tot een eendraadschema, dat de technische opbouw van de installatie weergeeft, toont een situatieschema waar de verschillende elementen zich bevinden.
Op het schema worden onder meer stopcontacten, schakelaars, lichtpunten, verdeelborden en vaste elektrische toestellen aangeduid. Hierdoor kan de keurder eenvoudig controleren of de werkelijke installatie overeenkomt met de beschikbare documentatie.
Een situatieschema moet steeds overeenstemmen met de actuele toestand van de woning. Werden er stopcontacten bijgeplaatst of werd de keuken volledig vernieuwd? Dan moet ook het schema worden aangepast.
Wanneer is een situatieschema verplicht?
Een situatieschema maakt deel uit van de verplichte documentatie bij verschillende elektrische keuringen. Zonder dit document kan een installatie vaak niet conform worden verklaard.
Een situatieschema is onder andere nodig bij:
- een eerste keuring van een nieuwe elektrische installatie;
- een herkeuring na belangrijke aanpassingen of uitbreidingen;
- de verkoop van een woning wanneer een keuringsverslag vereist is.
Ook wanneer je een bestaande installatie grondig renoveert, is het verstandig om onmiddellijk een nieuw situatieschema op te stellen. Zo blijft alle documentatie correct en volledig.
Welke informatie moet erop staan?
Een goed situatieschema hoeft geen architecturaal plan te zijn. Het belangrijkste is dat de keurder de installatie gemakkelijk kan terugvinden en vergelijken met de werkelijkheid.
Op een situatieschema vermeld je onder andere:
- de locatie van stopcontacten, schakelaars en lichtpunten;
- de plaats van de zekeringkast en eventuele onderverdelers;
- vaste elektrische toestellen zoals een laadpaal, warmtepomp of zonnepanelenomvormer.
Daarnaast is het belangrijk dat de verschillende elektrische kringen overeenkomen met het eendraadschema. Beide documenten vullen elkaar aan en vormen samen een volledig overzicht van de installatie.
Kan je zelf een situatieschema tekenen?
Ja. Net zoals een eendraadschema mag je een situatieschema zelf opstellen. Er bestaat geen wettelijke verplichting om hiervoor een elektricien in te schakelen.
Veel eigenaars gebruiken een bestaande grondplan van de woning waarop ze de verschillende elektrische punten aanduiden. Dat is vaak de eenvoudigste oplossing. Er bestaan daarnaast verschillende digitale programma’s waarmee je een overzichtelijk situatieschema kunt uitwerken.
Belangrijk is vooral dat het schema duidelijk leesbaar is en overeenkomt met de werkelijke situatie. Een onvolledig of verouderd schema kan immers aanleiding geven tot opmerkingen tijdens de keuring.
Wat als je geen situatieschema meer hebt?
Bij oudere woningen komt het regelmatig voor dat de oorspronkelijke schema’s verloren zijn gegaan. In dat geval zul je een nieuw situatieschema moeten opstellen voordat de elektrische installatie opnieuw conform kan worden verklaard.
Dat lijkt misschien veel werk, maar het biedt ook voordelen. Je beschikt opnieuw over een actueel overzicht van de volledige installatie, wat toekomstige renovaties of uitbreidingen aanzienlijk eenvoudiger maakt.
Heb je recent nieuwe stopcontacten geplaatst, een laadpaal geïnstalleerd of zonnepanelen laten plaatsen? Vergeet dan niet om deze wijzigingen ook op het situatieschema aan te brengen. Zo blijft de documentatie volledig en vermijd je problemen bij een volgende keuring.
Een correcte voorbereiding bespaart tijd
Een situatieschema lijkt misschien een administratief document, maar het speelt een belangrijke rol tijdens een elektrische keuring. Door vooraf een duidelijk en volledig schema op te stellen, verloopt de controle sneller en verklein je de kans op opmerkingen.
Controleer daarom vóór de keuring altijd of je situatieschema nog overeenkomt met de huidige elektrische installatie. In combinatie met een correct eendraadschema beschik je over alle belangrijke documenten om je elektrische keuring vlot te laten verlopen.