Op zoek naar een eendraadschema voorbeeld? Dan sta je waarschijnlijk voor een elektriciteitskeuring, een verbouwing of de verkoop van je woning. Het eendraadschema is, samen met het situatieschema, het eerste wat onze inspecteurs vragen bij een keuring van je elektrische installatie. Zonder correct schema kan de keurder je installatie niet volledig beoordelen.
In dit artikel leggen we uit wat een eendraadschema precies is, welke vermeldingen het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (AREI) verplicht maakt en hoe een correct schema er in de praktijk uitziet. We werken een voorbeeld uit voor een doorsnee rijwoning, zodat je je eigen schema ermee kunt vergelijken.
Wat is een eendraadschema?
Een eendraadschema is een schematische weergave van je volledige elektrische installatie. Het toont hoe de stroom vanaf de meter van de netbeheerder via het verdeelbord naar elke afzonderlijke stroomkring loopt. Elke kring wordt met één lijn getekend, vandaar de naam. Het schema toont dus niet waar de kabels in je woning liggen, wel hoe de installatie technisch is opgebouwd.
Op een eendraadschema vind je van boven naar beneden, of van links naar rechts:
- de teller (meter) van de netbeheerder en het type aansluiting (bv. monofasig 230 V of driefasig 400 V);
- de hoofdschakelaar en de algemene differentieelschakelaar (met nominale stroom, gevoeligheid en type);
- eventuele bijkomende differentieelschakelaars van 30 mA voor vochtige ruimtes en zware toestellen;
- per kring een automaat (of smeltzekering) met de nominale stroomsterkte;
- per kring het kabeltype, het aantal geleiders en de doorsnede (bv. XVB 3G2,5 mm²);
- per kring de verbruikers: het aantal stopcontacten, lichtpunten, schakelaars of het vaste toestel;
- de aarding: aardingslus of aardingspen, aardingsonderbreker, hoofdaardingsklem en equipotentiale verbindingen.
Het eendraadschema vormt een geheel met het situatieschema, dat op een plattegrond toont waar elk element zich in de woning bevindt. De kringnummers op beide schema’s moeten met elkaar en met de markering in het verdeelbord overeenstemmen.
Welke vermeldingen zijn verplicht volgens het AREI?
Het AREI (Boek 1, dat de laagspanningsinstallaties regelt) verplicht dat elke huishoudelijke installatie beschikt over een eendraadschema en een situatieschema. Beide documenten moeten overeenstemmen met de werkelijke installatie en worden in de regel in drie exemplaren opgemaakt: één voor de eigenaar, één voor de installateur en één voor het keuringsorganisme.
Administratieve gegevens
- naam en adres van de eigenaar en van de installateur (of van wie het schema tekende);
- adres van de installatie;
- datum van opmaak en handtekening van eigenaar en installateur;
- een legende als je symbolen gebruikt die niet in de AREI-symbolentabel staan.
Technische gegevens
- de gestandaardiseerde symbolen voor automaat, differentieelschakelaar, stopcontact, lichtpunt, schakelaar, aftakdoos, aarding en vaste toestellen;
- voor elke beveiliging: type (automaat of smeltzekering), nominale stroom in ampère en bij differentieelschakelaars de gevoeligheid in mA en het type (A of B);
- voor elke leiding: het kabeltype (XVB, VOB in buis, XGB…), het aantal geleiders en de doorsnede in mm²;
- voor elke kring: een nummer of letter die je ook op het situatieschema en in het verdeelbord terugvindt;
- de aardingsinstallatie met aardingsonderbreker en de hoofdequipotentiale verbindingen naar water-, gas- en verwarmingsleidingen.
Een schema hoeft niet met software getekend te zijn. Een nette tekening met de hand is toegestaan, zolang ze volledig, leesbaar en correct is.
Eendraadschema voorbeeld: de kringen van een rijwoning
Onderstaand voorbeeld toont hoe de kringen van een doorsnee rijwoning met gelijkvloers, verdieping en kleine tuin er op een eendraadschema kunnen uitzien. Het is een illustratie, geen sjabloon: jouw installatie heeft andere kringen en andere waarden. De waarden volgen wel de gangbare AREI-regels voor huishoudelijke installaties.
Voeding en algemene beveiliging
- Aansluiting netbeheerder: monofasig 230 V, 40 A.
- Algemene differentieelschakelaar: 40 A, 300 mA, type A.
- Bijkomende differentieelschakelaar: 40 A, 30 mA, type A voor badkamer, wasmachine, droogkast, vaatwasser en buiteninstallatie.
- Aarding: aardingslus onder de funderingen, aardingsonderbreker, hoofdaardingsklem, equipotentiale verbindingen naar waterleiding, gasleiding en cv-leidingen.
| Kring | Automaat | Kabel | Verbruikers | Differentieel |
|---|---|---|---|---|
| 1. Verlichting gelijkvloers | 16 A | XVB 3G1,5 mm² | 7 lichtpunten: hal, living (2), keuken (2), wc, berging | 300 mA |
| 2. Verlichting verdieping | 16 A | XVB 3G1,5 mm² | 6 lichtpunten: nachthal, 3 slaapkamers, trap, zolder | 300 mA |
| 3. Stopcontacten living | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 8 contactdozen (enkel en dubbel) | 300 mA |
| 4. Stopcontacten slaapkamers | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 8 contactdozen | 300 mA |
| 5. Stopcontacten keuken werkblad | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 6 contactdozen | 300 mA |
| 6. Koelkast en diepvries | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 2 contactdozen | 300 mA |
| 7. Kookplaat | 32 A | XVB 3G6 mm² | 1 vaste aansluiting | 300 mA |
| 8. Oven | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 1 contactdoos | 300 mA |
| 9. Vaatwasser | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 1 contactdoos | 30 mA |
| 10. Wasmachine | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 1 contactdoos | 30 mA |
| 11. Droogkast | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 1 contactdoos | 30 mA |
| 12. Badkamer | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 2 lichtpunten, 2 contactdozen, 1 schakelaar | 30 mA |
| 13. Elektrische boiler | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 1 vaste aansluiting | 30 mA |
| 14. Buiten | 20 A | XVB 3G2,5 mm² | 2 contactdozen IP44, 2 lichtpunten | 30 mA |
Wat valt op in dit voorbeeld?
- Verlichtingskringen mogen in 1,5 mm² worden uitgevoerd en worden dan beveiligd met een automaat van maximaal 16 A.
- Kringen met stopcontacten krijgen minstens 2,5 mm² en een automaat van maximaal 20 A. Per kring mogen maximaal acht enkelvoudige of meervoudige contactdozen worden aangesloten.
- Gemengde kringen (verlichting en stopcontacten samen, zoals in de badkamer) worden volledig in 2,5 mm² uitgevoerd. De lichtpunten tellen dan mee voor het maximum van acht.
- Zware toestellen zoals kookplaat, oven, wasmachine, droogkast, vaatwasser en boiler krijgen elk een eigen kring. De kookplaat krijgt een grotere doorsnede en automaat, afgestemd op het vermogen.
- Alles wat in een vochtige ruimte staat of water gebruikt, hangt achter een differentieelschakelaar van 30 mA. Ook de buiteninstallatie.
Veelgemaakte fouten in een eendraadschema
Bij een elektriciteitskeuring zien onze inspecteurs regelmatig dezelfde problemen terugkomen.
- Het schema stemt niet overeen met de werkelijkheid. Er werd een kring bijgeplaatst, een stopcontact toegevoegd of een automaat vervangen, maar het schema werd nooit aangepast. Dit is de meest voorkomende inbreuk.
- Kabeltype of doorsnede ontbreekt. Een lijn zonder vermelding van “3G2,5 mm²” zegt de keurder niets over de beveiliging.
- Gevoeligheid of type van de differentieelschakelaar ontbreekt. “Diff 40 A” is onvolledig; het moet bijvoorbeeld “40 A, 30 mA, type A” zijn.
- De kringnummers kloppen niet met het situatieschema of met de etiketten in het verdeelbord.
- Te veel verbruikers op één kring of een gemengde kring in 1,5 mm².
- Geen aarding getekend: aardingsonderbreker, hoofdaardingsklem en equipotentiale verbindingen worden vaak vergeten.
- Geen datum, naam of handtekening, waardoor het document administratief niet volledig is.
Meer over de redenen waarom een installatie wordt afgekeurd lees je in ons artikel over een afgekeurde elektrische keuring.
Wie mag een eendraadschema opmaken?
Het AREI legt niet vast wie het eendraadschema tekent. Bij een nieuwe installatie doet de elektricien dat meestal, omdat hij de installatie het best kent. Je mag het ook zelf doen, zolang het schema volledig en correct is en de installatie weergeeft zoals ze er effectief uitziet. Hoe je dat stap voor stap aanpakt, welke software je kunt gebruiken en wanneer je toch beter een elektricien inschakelt, lees je in ons aparte artikel over zelf een eendraadschema tekenen.
Wat als er geen eendraadschema is bij een oudere installatie?
Bij woningen met een installatie van vóór 1 oktober 1981 (de datum waarop het AREI in werking trad) ontbreken de schema’s heel vaak. Toch vraagt de keurder ze ook dan, bijvoorbeeld bij een elektrische keuring bij verkoop of een periodieke keuring.
Ontbreekt het schema, dan voert de inspecteur de keuring wel uit, maar noteert hij het ontbrekende eendraadschema en situatieschema als inbreuk in het keuringsverslag. De installatie krijgt dan doorgaans een negatief verslag, ook als er technisch weinig op aan te merken valt. Bij een verkoop van een woning met een installatie van vóór 1981 heeft de koper vervolgens 18 maanden na de verkoopakte om de inbreuken weg te werken, de schema’s te laten opmaken en een herkeuring te laten uitvoeren.
Laat je de schema’s vooraf opmaken, dan vermijd je die extra stap en een tweede bezoek.
Veelgestelde vragen
Moet de aarding op het eendraadschema staan?
Ja. De aardingsinstallatie (aardingslus of aardingspen, aardingsonderbreker en hoofdaardingsklem) en de hoofdequipotentiale verbindingen naar water-, gas- en verwarmingsleidingen horen op het schema. Ze worden vaak vergeten en leveren dan een inbreuk op.
Hoeveel stopcontacten mogen op één kring?
Voor een huishoudelijke installatie geldt een maximum van acht enkelvoudige of meervoudige contactdozen per kring, uitgevoerd in minstens 2,5 mm² en beveiligd met een automaat van maximaal 20 A. Bij een gemengde kring tellen de lichtpunten mee.
Moet ik mijn eendraadschema aanpassen na een kleine wijziging?
Ja. Elke wijziging aan de installatie, ook een extra stopcontact of een nieuwe kring voor een laadpaal, moet op het schema worden aangepast. Bij een belangrijke uitbreiding is bovendien een keuring van de uitbreiding verplicht vóór ingebruikname.
In hoeveel exemplaren heb ik het eendraadschema nodig?
In de regel in drievoud: één exemplaar blijft bij de installatie (voor de eigenaar), één is voor de installateur en één voor het keuringsorganisme. Bewaar je eigen exemplaar goed bij het keuringsverslag, want je hebt het opnieuw nodig bij elke volgende keuring en bij de verkoop van je woning.
Je schema is klaar? Plan je elektriciteitskeuring
Heb je je eendraadschema en situatieschema in orde, dan verloopt de keuring van je elektrische installatie een stuk vlotter. Onze inspecteurs controleren eerst de schema’s, vergelijken ze met de installatie en voeren daarna de nodige metingen uit. Je plant je keuring zelf online in en kiest meteen een dag en tijdstip dat jou past.
Plan je elektriciteitskeuring online of bekijk eerst het overzicht van onze elektrische keuringen voor particulieren. Vragen? Bel 02/751.98.39 of mail naar info@electro-test.be.